से’क्सको मामिलामा भ्रमित हुन्छन् भ्यागुता, जुत्तालाई पनि छोड्दैनन्

राेचक

काठमाडौ। तस्बिरमा देखिएको यो भ्यागुतो खासमा यौ’नसम्बन्ध स्थापित गर्ने प्रयासमा जुत्तामा चढेर बसेको छ । भ्यागुतोले यौन सम्बन्ध स्थापित गर्नुलाई एम्प्लेक्ससस भनिन्छ। एम्प्लेक्ससस जसलाई ल्याटिनमा इम्ब्रेस अर्थात् आलिङ्गन भनिन्छ। यसमा एक भाले भ्यागुतोले सम्बन्ध स्थापित गर्दैै आफ्नो अगाडिको खुट्टाले पोथी भ्यागुतोलाई समात्ने गर्छ।

जब भ्यागुतोले स’म्भोगका लागि पोथी भ्यागुतो नभई कुनै अन्य वस्तुसँग यस्तो व्यवहार गर्छ भने त्यसलाई गलत तरिकाले निर्देशित एम्प्लेक्सस वा मिसडायरेक्टेड एम्प्लेक्सस भनिन्छ। जस्तै कि भ्यागुतोले जुत्तासँग गरेको छ।

भ्यागुताले आखिर यस्तो व्यवहार किन गर्छ त भनेर अनुसन्धानकर्ता सोच्न बाध्य भएका छन्। यसबारे एक अनुसन्धान गरियो जसमा अनुसन्धानकर्ताले भ्यागुता गलत तरिकाले निर्देशित एम्प्लेक्सस कुन हदसम्म छ र जनावरलाई यस्तो गर्नका लागि के ले बाध्य तुल्याउँछ भनेर जान्ने कोसिस गरे।

इकोलोजी जर्नलमा एक पेपर – फाइन्डिङ लभ इन ए होपलेस प्लेस: ए ग्लोबल डेटाबेस अफ मिसडायरेक्टेड एम्प्लेक्सस इन अनुरान्स प्रकाशित गरिएको छ जसमा भ्यागुताको यस्तो व्यवहारबारे विस्तारपूर्वक बताइएको छ।

अनुरान पुच्छर नभएका उभयचर वा एम्फिबियन्स हुन् जुन अनुरा गणमा पर्छन्। यसमा भ्यागुता र टोड समावेश हुन्छन्। यो शोधमार्फत् अनुसन्धानकर्ताले मिसडायरेक्टेड एन्प्लेक्ससका ३७८ घटना एक साथ दर्ता गरिएका छन्। से’क्सको मामिलामा भ्रमित यी भ्यागुता र टोड ५२ देशबाट लिइएको थियो ।

अनुसन्धानकर्ताले मिसडायरेक्टेड एम्प्लेक्ससबारे पछिल्लो थुप्रै वर्षदेखिका रेकर्ड (सन् १९२० देखि २०२० सम्म) बारे अनुसन्धान गरे जसमा भ्यागुताद्वारा गरिएको यस्ता व्यवहारबारे कुरा उठाइएको थियो। सबैलाई जम्मा गरियो र कुन वर्षमा, कुन महिना, कुन समयमा भ्यागुताले यस्ता गर्छन् भनेर जान्न खोजियो।

शोधमा पत्ता लागेअनुसार भ्यागुतो र टोडले उभरचर प्रजातिसँग २८२ पटक, मृत चिजसँग ४६ पटक र वस्तु वा गैर–उभयचर प्रजातिसँग ५० पटक यस्तो गरेको पाइयो। अमेरिका र ब्राजिलमा मिसडायरेक्टेड एप्लेक्ससका घटना सबैभन्दा धेरै भेटिएका थिए।

अनुसन्धानकर्ता फिलिप सी. सेरानोका अनुसार भ्यागुता आफ्ना साथी खोज्नका लागि ध्वनिक (अकोस्टिक) र दृश्य संकेत (भिजुअल क्युज) को सहारा लिने गर्छ। यद्यपि, यी प्रजाति–समूहमा निर्भर हुन्छ किनभने केही प्रजाति क्षेत्रीय छन् र यसरी पोथीलाई आकर्षित गर्नका लागि आवाजको प्रयोग गर्ने गर्छन्।

आफ्ना साथीलाई खोज्न मिसडायरेक्टेड एम्प्लेक्सस साधारणतया खोजी गर्ने प्रजातिमा देखिएको छ जो आक्रामक रुपमा प्रजनन गर्ने गर्छन्। सेरानोका अनुसार उनीहरुसँग सम्बन्ध स्थापित गर्न यति हतार हुन्छ कि उनीहरुले केही कुरा समातिहाल्छन्। उनीहरुले एउटा साथी कसैगरी भेटिहालोस् भन्ने कुरा सुनिश्चित गर्न चाहन्छन्। त्यसैले उनीहरुलाई पोथी जस्तै लाग्ने कुनै पनि वस्तुमा उनीहरु चढिहाल्छन्। किनभने यस्तो कुरामा छानेर बस्दा आफूहरुले पोथीलाई गुमाउने र सन्तान जन्माउने मौका पनि हातबाट उम्किने हो कि भन्ने उनीहरुलाई डर हुन्छ।

यस व्यवहारमा जलवायुको प्रभाव पर्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरु बताउँछन्। अधिक स्थिर वातावरणीय अवस्थामा, आक्रामक प्रजननको छोटो अवधिको तुलनामा प्रजातिहरुमा वर्षभरी प्रजनन अवसरहरु हुन सक्छन्।

Leave a Reply

Your email address will not be published.