५० करोड वर्ष पुरानो तीन आँखा भएको ‘क्रूर शिकारी’ को जीवाश्म फेला !

राेचक

काठमाडौं । तपाईंले धेरै खतरनाक समुद्री जीवहरूको बारेमा सुन्नु भएको होला । तर जुन प्राणीको बारेमा हामी तपाईलाई बताउन गइरहेका छौँ, त्यो प्राणी निकै डरलाग्दो मानिन्थ्यो ।

यो डरलाग्दो जनावरको अस्तित्व आज भन्दा लाखौं वर्ष पहिले भयो । त्यसको सबैभन्दा ठूलो विशेषता भनेको तीन आँखा हुन्थे ।समुद्रमा बस्ने यो जनावरको पखेटा प्वाँख जस्तै थियो । यो प्राणीले साना समुद्री जनावरहरूको शिकार गर्थ्यो ।

स्टान्लिकारिस हिर्पेक्स नामको यो जनावर करिब ५० करोड वर्षअघि क्याम्ब्रियन कालमा भेटिएको विश्वास गरिन्छ ।

यो तीन आँखा भएको आर्थ्रोपोडहरू मध्ये पहिलो जनावर हो । आर्थ्रोपोडहरू एक समूह हो, जसमा कीराहरू, अर्कनिडहरू र क्रस्टेसियनहरू समावेश छन्, तर अन्वेषकहरूले सोच्छन् कि त्यहाँ अन्य समूहहरू हुन सक्छन् जुन जनावरहरूको तेस्रो आँखा छ ।

तर त्यसलाई बेवास्ता गरिएको छ । मानव हातको आकारको यो जनावरको टाउकोको दुबै छेउमा दुईवटा फैलिएका आँखा थिए, ती आँखामा सयौं लेन्सहरू थिए । दुई आँखा बाहेक बिचमा अर्को आँखा थियो, जुन अरु दुई आँखा भन्दा धेरै ठूलो थियो ।

यस जनावरको बारेमा क्यानडाको टोरन्टो विश्वविद्यालयका जोसेफ मोयस्युक भन्छन्, ‘यो जनावर औंलाको आकारको जनावरहरूमा बसेको हुनुपर्छ छिटो-छिटो शिकारलाई पछ्याउन यसले आफ्नो उन्नत दृश्य प्रणाली प्रयोग गरेको हुनुपर्छ ।’

तपाईलाई भनौं हालै ब्रिटिश कोलम्बियाको क्यानेडियन रकीजमा रहेको क्याम्ब्रियन बर्गेस शेलबाट स्टान्लिकारिस हिर्पेक्सका सयौं जीवाश्महरू भेटिएका छन् । मोयस्युक र उनका सहकर्मीहरूले यी जीवाश्महरूको जाँच गरेका छन् ।

यी जनावरहरूको सम्बन्धमा, वर्तमान जीवविज्ञानमा एक अनुसन्धान प्रकाशित भएको थियो । जसअनुसार, त्यस्ता जीवाश्महरूको २६८ नमूनाहरू मध्ये धेरै त्यस्ता पनि थिए जसमा नरम तन्तुहरू अझै अक्षुण्ण थियो ।

५० करोड ६० लाख वर्षपछि पनि उक्त जीवाश्म चट्टानलाई सूर्यमा राखिएमा उनीहरुको आँखा चम्किलो देख्न सकिने मोयस्युक बताउँछन् । त्यसैले यो स्पष्ट छ कि यसका तीनवटा आँखा थिए ।

यस जनावरको शरीरका १७ वटा भाग थिए । शरीरको तल्लो भागमा दुई जोडी कडा ब्लेड थियो । यसका साथसाथै यो जनावरको तीखो पञ्जाले यो एक क्रूर शिकारी भएको कुरा पनि देखाउँछ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published.